Türkiye konut piyasasında sıfır konut satışlarının yönü Anadolu illerine döndü. Yüksek konut fiyatları, artan arsa maliyetleri ve finansmana erişimde yaşanan güçlükler büyükşehirlerde yeni konut talebini baskılarken, Anadolu'daki birçok kentte ilk el satışlar yükselişe geçti. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, bu yıl eylül ayında sıfır konut satışları geçen yılın aynı dönemine kıyasla 48 ilde artarken, 30 ilde azaldı.

İstanbul'da yüzde 0,99, İzmir'de yüzde 9,3, Antalya'da ise yüzde 2,3'lük düşüş yaşandı. Buna karşılık Anadolu'daki bazı illerde artış oranları yüzde 50'yi aştı. Büyükşehirlerdeki yüksek maliyetlerin talebi sınırladığı süreçte, Anadolu'da tasarruf finansman modellerinin yaygınlaşması, görece düşük maliyetler ve arsadan ev projelerinin öne çıkması yeni konut piyasasını hareketlendiren unsurlar arasında gösteriliyor.

Şırnak ve Bingöl'de Satışlar İki Katın Üzerine Çıktı

İlk el konut satışlarında en yüksek artış yüzde 138,2 ile Şırnak'ta gerçekleşti. Bingöl yüzde 114,6'lık yükselişle ikinci sırada yer alırken, Adıyaman'da yüzde 79,9, Zonguldak'ta yüzde 76,4, Elazığ'da yüzde 76,2 ve Bayburt'ta yüzde 69,1 artış kaydedildi.

Muş'ta yüzde 63,4, Iğdır'da yüzde 50,4'lük artış yaşandı. İlk el konut satışlarının yüzde 20 ila 49 arasında yükseldiği diğer iller ise şöyle sıralandı:

Van yüzde 47,6, Niğde yüzde 46,2, Kastamonu yüzde 43,4, Erzurum yüzde 38,2, Erzincan yüzde 36,4, Kırıkkale yüzde 35,5, Sivas yüzde 33,2, Ağrı yüzde 31,7, Bitlis yüzde 30, Nevşehir yüzde 29,5, Kars yüzde 26,5, Amasya yüzde 25,6 ve Düzce yüzde 23,5.

Sıfır Konut Satışlarında En Sert Gerileme Artvin'de

Anadolu'nun bazı kentlerinde yükseliş yaşanırken, bazı illerde ise sıfır konut satışları belirgin biçimde geriledi. En büyük düşüş yüzde 50,6 ile Artvin'de görüldü. Ardahan yüzde 34, Giresun yüzde 30,2, Rize yüzde 23,8, Diyarbakır yüzde 23,5 ve Batman yüzde 21'lik azalışla öne çıktı.

Bursa'da yüzde 20,4, Mardin'de yüzde 19,9, Bilecik'te yüzde 18,7, Kütahya'da yüzde 17,7 ve Karabük'te yüzde 14,7 düşüş kaydedildi.

Konut satışlarının en yoğun olduğu ilk 15 il incelendiğinde de birçok kentte gerileme görüldü. İstanbul'a yakınlığı ve arsadan ev projeleriyle öne çıkan Tekirdağ ise bu eğilimin dışında kaldı. Kentte ilk el konut satışları yüzde 1,9 artarak 3 bin 943'e yükseldi. Kocaeli'de yüzde 6, Gaziantep'te yüzde 0,9, Bursa'da yüzde 16,3 ve Adana'da yüzde 12,4 düşüş yaşandı.

İkinci El Konut Satışları Yüzde 15,3 Geriledi

Konut piyasasında ilk el satışlar artarken ikinci el konutlarda düşüş dikkat çekti. İkinci el satışlar, geçen yılın aynı dönemindeki 107 bin 310 seviyesinden 90 bin 871'e gerileyerek yüzde 15,3 azaldı. İlk el konut satışları ise 49 bin 608'den 51 bin 519'a yükselerek yüzde 3,85 artış gösterdi.

İkinci el piyasasındaki daralma farklı kentlerde de hissedildi. Ordu'da satışlar yüzde 32,6 azalarak 732'den 493'e, Tokat'ta ise yüzde 30 düşüşle 477'den 334'e indi. Sanayi ve yazlık bölgeleriyle öne çıkan Manisa'da yüzde 28,6, Çanakkale'de yüzde 27,3'lük gerileme yaşandı.

Türkiye genelinde toplam konut satışları da eylül ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,26 azaldı. Geçen yıl 156 bin 918 olan satış sayısı, bu yıl 142 bin 390'a düştü. Toplam satışlardaki gerilemede ikinci el konut piyasasındaki daralma etkili oldu.

Ticari Gayrimenkulde Samsun ve Sakarya Hareketli

Konut piyasasındaki tablonun yanı sıra ticari gayrimenkul satışlarında da illere göre farklılaşma yaşandı. İstanbul, Mersin ve Adana gibi kentlerde iş yeri satışları yüzde 28 ila 31 arasında gerilerken, ticaret ve lojistik faaliyetlerinin yoğun olduğu bazı şehirlerde artış kaydedildi.

Samsun'da iş yeri satışları yüzde 34,2 yükselerek 184'ten 247'ye çıktı. Sanayi kentleri Sakarya ve Tekirdağ'da da ticari gayrimenkul satışları yüzde 20'nin üzerinde arttı. Trabzon'da ise ters yönde bir tablo ortaya çıktı. Kentte iş yeri satışları yüzde 31,2 azalarak 128'den 88'e geriledi.

Türkiye genelinde iş yeri satışları yüzde 3,79 düşüşle 18 bin 28'den 17 bin 345'e indi. İstanbul'da yüzde 28,4'lük gerileme yaşanırken, Ankara'da yüzde 10,5 artış kaydedildi. Başkentte ticari gayrimenkul satışları 2 bin 771'e yükseldi. Antalya'da da satışların 831'den 902'ye çıkması dikkat çekti.

KAYNAK: DÜNYA