Son dönemde gayrimenkul sektöründe sık duyduğumuz bir kavram var: Müşterek tapu yani paylı mülkiyet. Bu mülkiyet biçimi bir taşınmazın birden fazla kişi adına ve belirli hisse oranlarıyla kayıtlı olması anlamına gelir.

Konu ile ilgili olarak paylaşılan detaylara göre tapu kaydında her ortağın payı (örneğin 1/2, 1/5 gibi) açıkça yazılır. Bu yapı, özellikle miras yoluyla intikal eden taşınmazlarda ya da birden fazla kişinin ortak yatırım yapması durumlarında sık görülür.

HAKLAR NASIL İŞLER?

Müşterek tapuda her hissedar, kendi payı oranında mülkiyet hakkına sahiptir. Ancak bu, taşınmazın “şurası benim, burası senin” şeklinde fiilen bölündüğü anlamına gelmez.

Yani hissedarlar, taşınmazın tamamı üzerinde hak sahibi olmakla birlikte tek başına belirli bir bölümü münhasıran kullanma iddiasında bulunamaz; kullanım ve tasarruf ilişkisi çoğu zaman ortakların uzlaşmasına dayanır.

Ortaklığın giderilmesi (taksim) için izlenebilecek iki temel yol bulunur: Rızai taksim ve Mahkeme yoluyla taksim

Rızai taksim (anlaşmalı paylaşım): Hissedarlar kendi aralarında uzlaşarak taşınmazı paylaştırabilir. Uygulamada, taşınmazın niteliğine göre (arsa gibi) fiili veya hukuki bölünme mümkünse, herkesin payına düşen kısım tapuda ayrı ayrı tescil edilebilir.

Mahkeme yoluyla taksim (ortaklığın giderilmesi davası): Ortaklar anlaşamazsa, mahkemeye başvurulabilir. Mahkeme, taşınmazın durumuna göre aynî taksim (bölerek paylaşım) ya da satış (satıp bedelini paylaştırma) yöntemlerinden birine karar verebilir.

MÜŞTEREK TAPUYA ÖRNEKLER

Miras paylaşımı: Aileden kalan bir ev veya arsa, mirasçılar adına müşterek tapu olarak tescil edilebilir. Örneğin beş mirasçı eşit pay aldıysa, tapuda her biri 1/5 hissedar olarak görünür.

Ortak yatırım: Birkaç kişi yatırım amacıyla birlikte taşınmaz alabilir. Örneğin dört arkadaş bir arsa satın aldığında, tapuda her biri 1/4 payla ortak olarak kaydedilebilir.