Türkiye gayrimenkul sektöründe ikinci el konut piyasası, ev sahiplerinin gerçekçi olmayan fiyat beklentileri nedeniyle ciddi bir yavaşlama döneminden geçiyor. Eski dairelerin fiyatlarının bazı bölgelerde sıfır konutlarla yarışır hâle gelmesi, alıcıların tercihlerini kökten değiştirdi. Ev sahiplerinin emlak sitelerindeki şişirilmiş ilanları referans alarak fiyat belirlemesi ancak bu rakamların gerçek satış bedellerini yansıtmaması, alıcı ile satıcı arasındaki makası açtı. Bu durum, ilan sürelerinin uzamasına ve satışların gerilemesine neden oldu.
TÜİK ve BETAM Verileri Durgunluğu Gözler Önüne Serdi
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, eylül ayında ilk el konut satışları yıllık bazda artış göstererek 51 bin 519’a ulaşırken, ikinci el konut satışları yüzde 15,3 azalışla 90 bin 871’e geriledi. Sektördeki yavaşlamayı gözler önüne seren bir diğer veri ise BETAM’dan geldi. Buna göre, satılık konut ilanlarının kapanma süresi eylül ayında 57,6 güne yükselirken, konut talep endeksi aylık bazda yüzde 6,4 oranında düşüş kaydetti.
Gizli Maliyetler ve Deprem Güvenliği Alıcıyı Uzaklaştırıyor
İkinci el konutların cazibesini yitirmesindeki en büyük etkenlerden biri de eski binaların barındırdığı gizli maliyetler ve güvenlik endişeleri olarak öne çıkıyor. Elektrik ve su tesisatından çatıye, yalıtımdan ortak alanların yenilenmesine kadar pek çok kalemde çıkan masraflar, evlerin başlangıçtaki etiket fiyatını katlıyor. Ayrıca yapı yaşı, taşıyıcı sistem ve zemin özellikleri gibi deprem güvenliğine yönelik soru işaretleri, alıcıların konum avantajı yüksek olsa bile eski binalardan uzak durmasına sebep oluyor. Yeni projelerin sunduğu ödeme kolaylıkları, garanti imkanları ve düşük bakım ihtiyacı ise ibreyi sıfır konutlara çeviriyor.
Yatırımcılar Kira Çarpanına Dikkat Ediyor
Konut alımında dengelerin değişmesinde kira getirisinin rolü de büyük bir yer tutuyor. Satış fiyatları hızla tırmanırken kira bedellerinin aynı oranda artmaması, yatırımın geri dönüş süresini (kira çarpanı) uzatıyor. Eskiden yalnızca gelecekteki değer artışı beklentisiyle hareket eden yatırımcılar, artık ödedikleri bedelin ne kadar sürede karşılanacağını hesaba katıyor. Bu durum, yüksek fiyatlı ikinci el konutların yatırımcılarca tercih edilmesinin önüne geçiyor. Sektör temsilcileri, piyasanın canlanması için ilan fiyatlarının değil gerçekleşen satış rakamlarının esas alınması gerektiğinin altını çiziyor.
KAYNAK: EKONOMİM