Konut satın almak için kredi kullanmayı planlayanların bütçe hesabında yalnızca bankaların açıkladığı faiz oranlarını ve aylık taksitleri dikkate alması, gerçek maliyetin gözden kaçmasına neden olabiliyor. Kredi tahsis ücretinden ekspertiz masrafına, sigorta poliçelerinden tapu harcına kadar birçok gider, konut alımında ödenmesi gereken toplam tutarı yükseltiyor.
Gayrimenkul ve finans alanındaki uzmanlar, tapu işlemleri sırasında beklenmedik nakit sıkıntısı yaşamamak için kredi sürecinde ortaya çıkan ek maliyetlerin satın alma planına baştan dahil edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
BANKA KOMİSYONU VE EKSPERTİZ GİDERİ
Konut kredisi kullanılırken bankaların talep ettiği ve kamuoyunda dosya masrafı olarak bilinen kredi tahsis ücreti, mevzuat kapsamında sınırlandırılıyor. Buna göre tahsis ücreti, kullanılan kredi tutarının binde 5'ini, başka bir ifadeyle yüzde 0,5'ini aşamıyor. Örneğin, 2 milyon TL kredi kullanan bir tüketicinin ödeyeceği bu ücret en fazla 10 bin TL olabiliyor.
Kredi sürecinde karşılaşılan bir diğer gider ise ekspertiz ücreti. Bankalar, krediye teminat gösterilen taşınmazın hukuki ve teknik özelliklerini değerlendirmek amacıyla Sermaye Piyasası Kurulu tarafından lisanslandırılmış uzmanlardan değerleme hizmeti alıyor. Bu hizmetin bedeli alıcıdan tahsil ediliyor.
Ayrıca bankanın kredi alacağını güvence altına almak için taşınmaz üzerinde ipotek tesis etmesi sırasında da işlem giderleri ortaya çıkabiliyor.
SİGORTA MASRAFLARI BÜTÇEYE EKLENİYOR
Konut kredisi kullananların karşılaşabileceği giderler, kredi başvurusuyla sınırlı kalmıyor. Bazı sigortaların yenilenmesi, kredi geri ödeme süresi boyunca ek maliyet oluşturabiliyor.
DASK: Zorunlu deprem sigortasının poliçe süresi boyunca geçerli tutulması ve gerektiğinde yenilenmesi gerekiyor.
Hayat sigortası: Borçlunun hayatını kaybetmesi durumunda kredi borcuna ilişkin güvence sağlayabiliyor. Prim tutarı yaş, sağlık durumu ve kredi miktarı gibi unsurlara göre değişiyor.
Konut sigortası: Yangın, su baskını ve hırsızlık gibi risklere karşı taşınmazı güvence altına alıyor. Tüketiciler, poliçelerini farklı sigorta şirketlerinden temin edebiliyor. Bankaların anlaşmalı sigortaları tercih eden müşterilerine sunduğu faiz avantajları ise kredi koşullarına göre değişebiliyor.
TAPU HARCI EN BÜYÜK GİDERLERDEN BİRİ
Ev satın alma sürecinde kredi ve sigorta masraflarının yanı sıra tapu devir harcı da önemli bir ödeme kalemi olarak öne çıkıyor.
Mevzuata göre tapuda beyan edilen satış bedeli üzerinden toplam yüzde 4 oranında harç alınıyor. Bu tutarın alıcı ve satıcı tarafından ayrı ayrı yüzde 2 oranında ödenmesi gerekiyor. Ancak uygulamada harcın tamamının alıcı tarafından karşılandığı işlemlerle de karşılaşılabiliyor.
Tapu harcına ek olarak tapu müdürlüklerinde döner sermaye hizmet bedeli de tahsil ediliyor. Bu nedenle ev almayı planlayanların yalnızca kredi tutarını değil, satın alma sırasında ve sonrasında karşılaşabilecekleri tüm giderleri hesaba katması önem taşıyor.