
Kiralık Konutta Dengeler Tersine Döndü: Kiracısını Tutan Kazandı
Kiralık konut piyasasında son üç yıldır geçerli olan dengeler tersine döndü. Kiracısını çıkarıp daireyi yüksek fiyata ilana çıkaran ev sahipleri aylarca müşteri beklerken, sözleşmesini TÜFE artışıyla yenileyen mülk sahipleri kazandı
Konut ve kira piyasasında son üç yıldır hakim olan dengeler tamamen tersine döndü. Pandemi sonrasında uygulanan yüzde 25'lik kira artış sınırı döneminde ev sahipleri, kiracısını çıkarıp daireyi güncel piyasa değerinden, hatta iki üç katına vermeyi hedefleyerek tahliye davalarına ve ara buluculara yöneliyordu. Geçen yıldan bu yana ise tablo kökten değişti. Alım gücünün zayıflaması ve yeni kiracı talebinin gerilemesi, mevcut kiracısıyla devam eden mülk sahiplerini, evini boşaltıp yüksek fiyata ilana çıkanlara kıyasla çok daha avantajlı hale getirdi.
Mevcut kiracısını tutan ev sahibi yüzde 73 kazandı
Türkiye Gazetesi'nden Kaan Zenginli'nin haberine göre; piyasadaki bu "ters makas" en net biçimde son iki yılın kira artışlarında görülüyor. Sözleşme yenileme dönemlerinde TÜİK'in açıkladığı 12 aylık TÜFE ortalaması üzerinden yasal artışını düzenli uygulayan bir ev sahibi, ciddi bir getiri elde ediyor.
Örneğin evini iki yıl önce 30 bin liraya kiraya veren bir mülk sahibi, ilk yıl yüzde 35, ikinci yıl ise zamlı kira üzerinden yüzde 30-31 bandında yasal artış yaptığında, aylık kira geliri 52 bin liraya ulaşıyor. Bu, iki yılda yaklaşık yüzde 73'lük artış anlamına geliyor.
Buna karşılık aynı sitede ya da mahallede benzer özellikteki boş bir daireyi 52 bin liradan yeni kiracıya vermek mümkün olmuyor. Aynı standarttaki boş evler ancak 40-45 bin liradan kiracı bulabiliyor.
Taşınma maliyeti 130-150 bin lirayı buluyor
Fiyat farkına rağmen mevcut kiracılar da daha ucuz görünen boş dairelere geçemiyor. Aynı binada 52 bin lira kira ödeyen bir kiracı, yan taraftaki 45 bin liralık daireye taşınmak istese bile ağır bir "kapıdan giriş" maliyetiyle karşılaşıyor.
Bir kira peşin, bir veya iki kira depozito, emlakçı komisyonu ve nakliye masrafları toplandığında taşınma maliyeti 130-150 bin lirayı buluyor. Bu bedeli karşılayamayan kiracı mevcut evinde kalmayı tercih ediyor. Ev sahibi de dairesi bir gün bile boş kalmadan piyasa ortalamasının üzerinde düzenli gelir elde etmeyi sürdürüyor.
Yalnızca geçmişteki yüzde 25 sınırı nedeniyle kirası 10-12 bin lira bandında kalmış çok eski sözleşmelerde rayiç farkı devam ediyor.
Kiralık konut talebi düşüyor
Sahadaki bu kırılma resmi raporlara da yansıdı. Merkez Bankası'nın kasım ayına ilişkin açıkladığı Yeni Kiracı Kira Endeksi ile Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) ve sahibinden.com iş birliğiyle hazırlanan Kiralık Konut Piyasası Görünümü Raporu, boş konutlarda fiyat düşüşünün sürdüğünü gösterdi.
Merkez Bankası verilerine göre yeni kiracı kiraları aylık bazda İstanbul'da yüzde 0,5, İzmir'de yüzde 1,3 geriledi. Yıllık bazda enflasyondan arındırılmış reel düşüş ise yüzde 4,1'e ulaştı. BETAM verileri de kiralık konut talep endeksinin gerilediğini, boş bir dairenin ortalama kiralanma süresinin Türkiye genelinde 28 güne, İzmir'de 37,5 güne kadar uzadığını ortaya koydu.
"Ne istersem o fiyata veririm" dönemi kapandı
Emlak sektörü temsilcilerine göre kiralık konut piyasasında "ne istersem o fiyata veririm" dönemi tamamen sona erdi. Sektör yetkilileri yeni dengeleri şöyle özetliyor:
İki yıl önce piyasa rayicinden evini kiraya veren mülk sahipleri, yasal TÜFE artışlarıyla bugün güncel piyasa değerinin bile üzerine çıktı. Buna karşın dairesini boşaltıp 50-55 bin lira isteyen ev sahipleri aylarca müşteri bekliyor.
Bir dairenin iki ay boş kalması, ev sahibine hem iki aylık kira kaybı hem de aidat ve tadilat masrafı olarak geri dönüyor. Bu nedenle mülk sahipleri ödemesini düzenli yapan kiracısını elinde tutmaya çalışıyor. Boş evi olanlar ise kiracı bulabilmek için ilan fiyatlarında yüzde 10-15 indirim yapmak zorunda kalıyor.




HABERE YORUM KAT
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.