Türkiye’de konut piyasasında son yıllarda yaşanan hızlı değişim, fiyat artışı ile kira yükselişi arasındaki makası açtı. 2018’den bu yana açıklanan veriler, özellikle büyük şehirlerde kiraların konut fiyatlarına kıyasla daha hızlı yükseldiğini ortaya koydu. Bu durum, piyasada dengelerin yeniden şekillendiğine işaret etti.
KONUT FİYATLARINDA ARTIŞ REKOR KIRDI
Konut birim fiyatlarında 2021 sonrası belirgin bir ivme dikkat çekerken, 2018’den itibaren geçen 8 yılda Türkiye genelinde artış oranı yüzde 1602 olarak kaydedildi.
Ekonomim.com’un Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerinden derlediği bilgilere göre, “2018 yılı ilk çeyreğinde Türkiye’de ortalama konut birim fiyatı 2.839,40 TL iken, 2026 yılı ilk çeyreğinde bu rakam 48.322,90 TL’ye yükseldi.”
İllere göre bakıldığında ise artışın özellikle büyükşehirlerde daha sert olduğu görüldü. İstanbul’da fiyatlar yüzde 1.431 artarken, Ankara’da yüzde 2.144 ve İzmir’de yüzde 1.681 seviyesinde yükseliş kaydedildi. İstanbul ve İzmir’de konut fiyatlarının Türkiye ortalamasının üzerinde kaldığı da verilerle ortaya kondu.
KİRALARDA ARTIŞ KONUTU GERİDE BIRAKTI
Kira piyasasındaki yükseliş ise dikkat çekici şekilde konut fiyatlarını geride bıraktı. Son dönemde iki veri arasındaki fark bir miktar daralsa da kiralardaki artış hızının daha yüksek olduğu görüldü.
Türkiye genelinde 2018’in ilk çeyreğinde ortalama kira metrekare başına 11,11 TL (100 metrekare için 1.111 TL) seviyesindeyken, 2026’nın ilk çeyreğinde bu rakam 241,88 TL’ye (100 metrekare için 24.188 TL) çıktı.
Verilere göre, “8 yıllık kira artışı Türkiye genelinde yüzde 2.077 olurken, İstanbul’da yüzde 1.976, Ankara’da yüzde 2.798 ve İzmir’de yüzde 2.140 seviyesinde gerçekleşti.”
Büyük şehirlerde kira yükünün geldiği nokta da dikkat çekti. İstanbul’da ortalama kira 40 bin 512 TL’ye ulaşırken, bu rakamın asgari ücretin oldukça üzerinde olduğu görüldü. Ankara’da 100 metrekarelik bir evin ortalama kirası 22 bin 402 TL olurken, İzmir’de bu tutar 26 bin 564 TL olarak hesaplandı.
FİYAT/KİRA DENGESİ DEĞİŞTİ
Konut fiyatları ile kiralar arasındaki ilişkiyi gösteren fiyat/kira oranı da piyasadaki değişimi net biçimde ortaya koydu.
Verilere göre, “2022 yılında zirve yapan fiyat/kira oranı, sonraki dönemde düşüşe geçti.”
Bu tablo, konut yatırımının geri dönüş süresinin uzadığını ve piyasada kira bazlı dengenin daha belirleyici hale geldiğini gösterdi.