Yüksek kira fiyatları birçok hanehalkını konut satın almaya yönlendirirken, artan gayrimenkul fiyatları ve bankaların kredi faiz oranları bütçeleri zorlamaya devam ediyor. Bankacılık sektöründe genel kabul gören "aylık kredi taksitinin hane halkı toplam gelirinin en fazla yüzde 40'ı kadar olması" kriteri esas alınarak yapılan son finansal araştırma, dar ve orta gelirli vatandaşların konuta erişimindeki zorluğu gözler önüne serdi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) 2026 yılı üçüncü çeyrek konut fiyat endeksi ile kamu bankalarındaki en düşük konut kredisi faiz oranı olan yüzde 2,89 baz alınarak, en çok konut satışı yapılan 10 ildeki asgari hane geliri gereksinimleri hesaplandı.
ZİRVEDE MEGAKENT VAR: İSTANBUL'DA EŞİK 475 BİN TL
TCMB verilerine göre Türkiye'nin en pahalı konut piyasasına sahip olan İstanbul'da, 100 metrekarelik ortalama bir evin fiyatı 9 milyon 84 bin 300 TL'ye ulaştı. İlk evini alacak kişilere uygulanan azami yüzde 70'lik kredi sınırı nedeniyle vatandaşların 6 milyon 359 bin TL kredi çekmesi ve 2 milyon 725 bin TL peşinat ödemesi gerekiyor.
120 ay vadede aylık taksiti 190 bin TL'yi bulan bu krediyi onaylatabilmek için bankaların aradığı en düşük hane geliri 475 bin TL olarak kayıtlara geçti.
Deprem sonrası yoğun göç alan Ankara'da ise 100 metrekarelik konut fiyatı 4 milyon 924 bin 400 TL olurken, yüzde 90 kredi kullanımında aylık 132 bin 400 TL taksit ödemesi ve en az 331 bin TL hane geliri şartı ortaya çıkıyor.
İzmir'de 5 milyon 758 bin 900 TL'lik ortalama bir ev için yüzde 80 oranında kredi çekildiğinde aylık taksit 137 bin 650 TL, aranan asgari gelir ise 344 bin TL seviyesinde bulunuyor.
ANADOLU İLLERİNDE DE GELİR ŞARTI 200 BİN TL'NİN ÜZERİNDE
İnceleme kapsamındaki 10 il arasında en ekonomik konut fiyatı Gaziantep'te görüldü. Şehirde 100 metrekarelik bir konutun ortalama bedeli 3 milyon 458 bin 600 TL olarak ölçüldü. Bu tutarın yüzde 90'ı için kredi kullanıldığında 10 yıl vadeli aylık ödeme 93 bin TL, bankaların talep ettiği en düşük aile geliri ise 232 bin 500 TL oldu.
Diğer büyük şehirlerdeki dağılım ise şu şekilde gerçekleşti:
- Antalya: Ortalama fiyat 5.943.800 TL, aylık taksit 142.000 TL, aranan hane geliri 355.000 TL.
- Kocaeli: Ortalama fiyat 4.679.900 TL, aylık taksit 126.000 TL, aranan hane geliri 315.000 TL.
- Tekirdağ: Ortalama fiyat 4.344.600 TL, aylık taksit 117.000 TL, aranan hane geliri 292.500 TL.
- Bursa: Ortalama fiyat 4.267.500 TL, aylık taksit 115.000 TL, aranan hane geliri 287.500 TL.
- Mersin: Ortalama fiyat 4.086.000 TL, aylık taksit 110.000 TL, aranan hane geliri 275.000 TL.
- Konya: Ortalama fiyat 3.689.600 TL, aylık taksit 99.250 TL, aranan hane geliri 248.000 TL.
Finans uzmanları, faiz oranlarındaki mevcut yüksek seyrin ve bankaların risk iştahını azaltan katı gelir rasyolarının, geniş kitlelerin konut kredisine ulaşmasını zorlaştırdığına dikkat çekiyor.