İzmir’in Balçova ilçesinde 1970’li yıllarda dar gelirli vatandaşlara yönelik başlatılan arsa tahsis projesi kapsamında hak sahibi olduklarını belirten vatandaşlar, Balçova Belediyesi’ne ihtarname gönderdi. Aradan geçen 50 yılı aşkın sürede binlerce hak sahibine tapuların verilmediğini savunan mağdurlar, belediyenin hareketsiz kaldığını öne sürdü.
Egedesonsöz’den Metehan Ud imzalı habere göre; hak sahipleri adına gönderilen ihtarnamede, geçmiş yıllarda arsa bedellerinin tahsil edildiği, kura çekilişlerinin yapıldığı ve tahsis belgelerinin verildiği belirtilerek, buna karşın çok sayıda vatandaşın halen tapularına kavuşamadığı ifade edildi. Aynı dönemde ödeme yapan bazı kişilere tapu verildiği, binlerce kişinin ise kapsam dışında bırakıldığı dile getirildi.
İhtar metninde, dağıtıma konu bazı taşınmazların zaman içinde kamulaştırma, satış ve imar uygulamalarıyla farklı amaçlarla kullanıldığı öne sürülerek, belediyeden mevcut parsellerin hak sahiplerine teslim edilmesi talep edildi. Yeterli alan bulunmaması halinde ise emsal değerde yeni arsalar üretilmesi ya da güncel rayiç bedel üzerinden tazminat ödenmesi istendi.
Vatandaşlar ayrıca, hak sahipliği listelerinin güncellenmesini, imar planı değişiklikleriyle yeni hak kayıplarının önlenmesini ve dağıtıma konu taşınmazların ilgili kurumlardan geri alınmasına yönelik idari ve hukuki süreçlerin başlatılmasını talep etti.
İhtarnamede, 30 gün içinde adım atılmaması halinde idari yargıda dava açılması, suç duyurusunda bulunulması ve ilgili denetim mercilerine başvuru yapılacağı da kaydedildi.
MÜLKİYET HAKKI İHLAL EDİLİYOR
Balçova Arsa Mağdurlarının Sesi Derneği (BAMSES) Başkanı Ruhi Eroğlu, "Balçova Belediyesi'nin yeniden kurulduğu 1992 yılından itibaren; hem İzmir Büyükşehir Belediyesi hem de Balçova Belediyesi'nin yalnızca kurumsal menfaatlerini önceleyen bir tutum sergilemesi, arsa bedellerini ödedikleri halde tapularını alamayan vatandaşların mülkiyet haklarını sürekli ihlal ederek yetkilerini kötüye kullanmaları, kabul edilemez bir yönetim anlayışıdır. Bölgede yapılan Aralık 2025'te askıya çıkan çevre düzeni değişikliği planı ve alt ölçekli uygulama imar planlarında, tapu bekleyen hak sahiplerinin arsa tapularının verileceği parsellerin de belediye mülkiyetindeyken ticari ve konut gelişim alanı alınması, arsa mağdurları arasında, açısından bardağı taşıran son damla olmuştur. Bundan sonra en sert şekilde mücadele verilip sorumlular hakkında, bu mağduriyeti yaratan sorumlular hakkında, tüm belediye yöneticileri hakkında idari, hukuki, cezai ve denetim makamları tarafından yapılacak tüm incelemeler talep edilecektir. Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devleti olup burası dağ başı değildir. İnsanlardan parasını alıp tapularını vermemek demokrat bir belediyeye yakışmamaktadır. Bundan sonra gerekli mücadele en sert şekilde verilecektir ve bu Balçova arsa mağdurları, tapusuz mağdurlara ait parseller kesinlikle belediyelere bırakılmayacaktır” dedi.
PLANLAMA SÜRÜYOR
İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından tarafından hazırlanan, Balçova Çetin Emeç Mahallesi’nde yer alan ve “Balçova Arsaları” olarak anılan imar planı yakın zamanda askıya çıkarıldı. Askıya çıkan İzmir–Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı ile birlikte 89 hektarlık bölgenin statüsü yeniden düzenlendi. Meclis gündemine alınan alt ölçekli planların da yakın zamanda onaylanarak yayınlanması bekleniyor. Ancak askıya çıkan planlarda tapusuz arsa mağdurlarının göz ardı edildiği belirtiliyor.
PLAN HAKKINDA BİLGİLER
Hali hazırdaki planlarda "Ağaçlandırılacak Alan" ve "Orman Alanı" olarak işaretlenmiş 66 hektarlık alan “Kentsel Gelişme Alanı” olarak yeniden düzenlendi.
Öneri beş bin ölçekli nazım imar planına göre ise 399 bin 285 metrekarelik kısmı “yüksek yoğunluklu gelişme konut alanı” olarak belirlenirken 13 bin 176 metrekarelik kısmı ‘ticaret konut alanı’ olarak belirlendi.
Plana göre alanda 10 bin 959 kişinin ikamet etmesi planlanıyor. 1,20 emsal yapılaşma hakkı tanındı.
SÜREÇ HAKKINDA BİLGİLER
İzmir’in Balçova ilçesindeki arsa mağdurları, Türkiye tarihindeki en uzun süren hak ihlallerinden biri için üç nesildir adalet arayışında.
1969 yılında İzmir’in Balçova Belediyesi kaçak yapılaşmayı önlemek amacıyla hazineye ait 3 ada 1187 parsel 69 bin metrekarelik mera arazisini satın aldı. Belediye parselasyonunu yaptığı araziden metrekaresi 10 liradan 300 metrekare arsa tahsisleri yapacağı vaadi ile binlerce vatandaştan 3 biner lira para tahsil etti. İlk etapta 364 bin metrekarelik kısımdan noter kura çekilişi ile bin 93 kişiye arsa tapularını verdi.
Ardından 1187 parselin kalan kısmı için 18 Aralık 1971 tarihinde noter kura çekilişi yaparak 438 kişiye daha arsa tahsis belgelerini verdi fakat bu kişilere arsa tapularını vermedi.
Balçova Belediyesi bu satışların ardından toplamda 2 milyon 300 bin metrekarelik 3 ada 1188 parsel no’lu mera arazisinden de arsa tahsisi yapacağı taahhüdü ile 4 bin civarında vatandaştan 3'er bin lira tahsil etti ve bir kısmına noter kura çekilişleri ile tahsis belgeleri dağıttı. Balçova Belediyesi vatandaşlardan tahsil ettiği milyonlarca lira ile Balçova Barajını tamamladı, Teleferik Tesislerini ve Büyük Balçova Oteli’ni inşa etti. Ancak 4 bin civarında vatandaşa taahhüt ettiği arsa tapularını vermedi.
O dönem yaşanan 1980 darbesi sonrasında Balçova Belediyesi kapatılarak tüm taşınmazları İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne geçti. 1992 yılında Balçova Belediyesi'nin tekrar kurulmasının ardından o dönem ki 3030 Sayılı Büyükşehir Belediyesi yasası kapsamında taşınmazların tamamının tekrar Balçova Belediyesi'ne devri gerekirken ancak küçük bir kısmı Balçova Belediyesi’ne devredildi. Binlerce vatandaşa arsa tapularının verileceği parsellerin büyük kısmı Balçova Belediyesi tarafından Büyükşehir Belediyesi'ne bırakıldı. Bu işlemle 4 bin civarında hak sahibi arsa tapularını alamadılar ve iki Belediyenin mal paylaşımına girmeleri nedeniyle Balçova Arsa Mağdurları sorunu yaratılmış oldu.
KAYNAK: EGEDESONSÖZ