1. YAZARLAR

  2. Av. Mehmet Çabuk

  3. Kentsel Dönüşüm Sorunu ve İnşaat Sektöründeki Durgunluğu Giderecek Yeni Argüman
Av. Mehmet Çabuk

Av. Mehmet Çabuk

Kentsel Dönüşüm Sorunu ve İnşaat Sektöründeki Durgunluğu Giderecek Yeni Argüman

A+A-

Ülkemizin acil çözüm bekleyen kentsel dönüşüm sorununda ve inşaat sektörünün içinde bulunduğu durgunluğu giderecek argümanlardan biri yeniden cazibe merkezi yapılacak kooperatifler neden olmasın.

Kâr amacı gütmeyen, ortaklarını konut sahibi yapmayı amaçlayan yapı kooperatifleri gerek yönetimlerinin kötü ellere geçmesi gerekse Devlet tarafından yeterince denetlenmemesi ve teşvik edilmemesi nedeniyle bugün itibarsız organizasyonlar haline gelmiştir.

Devlet tarafından yeterli vergi ve sair teşviklerin verilmesi, yönetim ve denetimlerine bağımsız denetim ve değerlendirme kuruluşlarının aktif olarak katılımının sağlanması ile kooperatiflerin ekonomide etkin birer organizasyonlar olabileceği kanaatindeyim.

Yıllar içinde sayıları azalmakla birlikte halen var olan kooperatifler mevcut piyasa koşullarında sıkıntılı günler yaşamaktadır.

Bu durum, kooperatiften umudunu kesen ortakları çıkma veya aidatlarını ve diğer yükümlülüklerini ödeyemedikleri için ortaklıktan çıkarılma sorunuyla karşı karşıya bırakmaktadır.

Yapı Kooperatiflerinde Ortaklıktan Çıkan ve Çıkarılan Ortaklara Yapılacak Ödemeler Ertelenebilir Mi?

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 17. maddesinde, kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kooperatif varlığı üzerindeki haklarının, yedek akçeler hariç olmak üzere, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacağı belirtilmiş, devamla, kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemelerin, ana sözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebileceği hükme bağlanmıştır.

Buna göre, ortaklığı sona erenlere yapılacak ödemelerin, yerine yeni üye alınıp alınmamasına göre konunun değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ortaklığı sona erenlerin yerine yeni üye alınması durumunda:

Ortaklığı sona eren ortağın üyelik payı yerine (bu ortağın payı dışında kooperatifte boş olan üyelik paylarından birine yeni üye alınması bu kapsamda değildir) yeni bir ortak alınması halinde, ortağın ayrıldığı yılın bilançosunun görüşülüp kesinleştiği genel kurulu takiben 1 ay içinde (ayrılan ortak için alacak bu 1 ayın sonunda muaccel hale gelir) ortaklık payı bedelleri dışında, kooperatif amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere genel kurulca kararlaştırılacak arsa, altyapı, inşaat ve benzeri gider taksitlerinin ayrılan/ihraç edilen ortağa ödenmesi gerekmektedir. Genel kurulda ödemelerin ertelenmesi yönünde bir karar alınsa bile, bu karar söz konusu yasal zorunluluğu etkilememektedir.

 

Ortaklığı sona erenlerin yerine yeni üye alınmaması durumunda:

 

Ortaklığı sona eren ortağın yerine yeni ortak alınmaması durumunda, kanun ve ana sözleşme gereğince, ihraç edilen ortak, ödemiş olduğu aidatın tamamını değil, ayrıldığı yıl sonu bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra kalan bakiyesini, bilançonun genel kurulda kabulü ile kesinleşmesinden itibaren bir ay sonra talep edebilir.

Ortaklığın sona erdiği yıla ilişkin genel kurulda, ortaklıktan çıkarma kararı ile birlikte, ana sözleşmede aksine bir hüküm bulunsa dahi, kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikte olması halinde ihraç edilen ortaklara yapılacak ödemelerin üç yılı aşmamak üzere ertelenmesine karar alınabilir. Bu kararda çıkarılan ortaklara yapılacak ödemelerin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikte olduğunun verilerle ortaya konulması gerekmektedir.

Genel kurulun bu kararının iptali istemiyle ya da çıkarılan ortağın alacak hakkına dair açılacak davada Mahkeme, ertelenen ödemelerin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikte olup olmadığının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırmaktadır.

İhraç edilen ortağın ortaklık payı yerine olmamakla birlikte, kooperatifin boş olan üyelik paylarından biri yerine yeni üye alınmış olsa bile, yeni ortaklardan alınan aidat ve gelirlerle kooperatifin mali durumunda oluşacak olumlu gelişme dahi kooperatifin mevcudiyetinin tehlikede olup olmadığı kapsamında bilirkişilerce ve neticede Mahkemece değerlendirilmektedir.

Genel kurulca, Kanunun 17. maddesi kapsamında, kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşüreceği gerekçesiyle iade ve ödemelerin üç yılı aşmamak üzere ertelenmesi durumunda, ortaklığı sona eren ortağın kooperatiften olan alacağı süre sonuna kadar muaccel olmaz. Ancak, çıkarılan ortak, erteleme süresinin sonunda yine Kanun ve ana sözleşme gereğince, yaptığı ödemelerin iadesini, ayrıldığı yılın bilanço tarihini takip eden bir ayın sonundan itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte isteyebilir.

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.