1. YAZARLAR

  2. Av. Mehmet Çabuk

  3. İmar Barışı - Kentsel Dönüşüm - Müteahhitler
Av. Mehmet Çabuk

Av. Mehmet Çabuk

Hukuk Köşesi
Yazarın Tüm Yazıları >

İmar Barışı - Kentsel Dönüşüm - Müteahhitler

A+A-

İmar sorunu olan vatandaşı devletle barıştırmayı amaçlayan imar barışının, yasal düzenlemede açıkça ifade edilmeyen diğer amacı da, yapılması gereken kentsel dönüşüme, yani imar planı bulunmayan ya da plana, ruhsat ve eklerine aykırı yapılaşmış yerlerin, imara uygun hale getirilmesi, eskiyen, bozulan kent dokusunun yenilenmesi için kaynak oluşturmaktır.

İmar barışından yararlanmak için başvuranların sayısının 10 milyonu aştığı, elde edilen gelirin de 18 milyon civarında olduğu söyleniyor.

Peki, nereye harcanacak bu para?

Yasal düzenlemeye bakılırsa, genel bütçeye gelir kaydedilen bu para 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında kullanılacaktır.

Özel İletişim Vergisi, İşsizlik Fonu ve Karayolu Trafik Garanti Fonunda toplanan paraların amaç dışında kullanıldığını hatırladığımızda, imar barışından elde edilen gelirin de kentsel dönüşüme kullanılmaması ihtimalinin olduğunu söylemek pek de zor değil.

Umarız ve dileriz ki bu paralar, 4.7’lik son İstanbul depremi sonrasında da, acilen yapılması gerektiğini bir kez daha düşündüğümüz kentsel dönüşüme harcanır.

Daha yaşanabilir ve sağlıklı kentsel mekânlar yaratmak için zemini sağlam, fay hattı üzerinde olmayan, zemin sıvılaşmasının bulunmadığı yeni ve planlı yerleşim yerlerinin oluşturulması, mevcut yapıların yenilenmesinde mağduriyetlerin giderilmesine yönelik kira yardımı, faiz desteği, yine aynı şekilde kentsel dönüşüm sonucu plandaki yapılaşma kısıtlamaları nedeniyle yeni bir daireye sahip olamayacaklara tazminat vb. ödemeler için kullanılması gereken bu para arzu edilen kentsel dönüşümü hızlandıracaktır. Bu şekilde kentlerdeki nitelikli yapı stokunun arttırılması, deprem güvenliğinin oluşturulması sağlanmış olacaktır.

Ülkemizde yaklaşık 18 milyon konutun bulunduğu, bunların yaklaşık 7 milyonunun mühendislik hizmeti almadan inşa edildiği, yaşlandığı, malzeme dayanımının yetersiz olduğu, afet riski bulunduğu, bu sebeple yenilenmesi gerektiği tahmin edilmektedir.

Yapı stokunun yenilenmesine paralel olarak, gelişen değişen kentleri sağlıklı ve yaşanabilir kılacak yeterli açık ve yeşil alan, sağlık ve eğitim hizmet alanları, kültürel tesis alanları ile altyapı ulaşım olanakları gibi temel ihtiyaçların da gözetilmesi, bu amaçla yapılan imar planlarına uygunluğun sağlanması gerekmektedir.

Kentsel dönüşümün diğer bir boyutu da, bu sürece konut sahiplerinin katılımının sağlanmasıdır.

Kentsel dönüşümde asıl amacın, fırsattan istifade artı bir rant yaratmak değil yapının deprem güvenliğini arttırmak olduğu konusunda farkındalık yaratılması gerekir. Yenilemeler elbette yapı ve çevresinin katma değerini yükseltecektir, ancak burada asıl amacın bu olmadığı, can ve mal güvenliğini artırmak olduğu anlatılmalı, konut sahipleri ikna edilmelidir.

Rahmetli Turgut Özal’ın 1990 körfez krizinde bir koyup üç almayı öğrettiği bu halkın, can ve mal güvenliği için bir koyup bir, hatta daha az almaya ikna edilmesinin zorluğu da ortadadır.

Kentsel dönüşümün diğer ve önemli ayaklarından biri de müteahhitlerdir elbette. Yenilemeyi yapacak olan müteahhitler için de, bazı teşviklerin getirilmesi, önlerindeki bürokratik engellerin kaldırılması ve hak sahipleri ile inşaat süresince çıkacak sorunların bir yasal düzenleme ile çözülmesi gerekir.

Devamında, normal projeden daha küçük kârlarla kentsel dönüşüm seferberliğine katılmaları gereken, bu anlamda, adeta kentsel dönüşümün yükünü sırtlayacak olan müteahhit ve inşaat şirketlerinin de faizsiz, uzun vadeli kredilerle desteklenmesi gerekmektedir.

 

 

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.